BLOG

De afgelopen winterperiode lag op de Jeneverbessen een laagje sneeuw; prachtig gezicht. Op de grond staken overal toefjes van laagblijvende struiken uit de sneeuw. Veel van die struikjes  waren Vossenbes en dan was vrijwel overal te zien dat er vogels bij gezeten hadden.  Sporen ter grootte van een merel.
Het 'tsjak-tsjak-tsjak' geluid bevstigde dat het ging om Kramsvogels. Het koste weinig moeite om dat vast te stellen; even wat verdekt opstellen en ja hoor vlakbij mij ging een Kramsvogels op een struikje af en verorberde een vossenbes.

Nu het weer dooi is hebben de vogels het gelukkig weer makkelijker. Met de thermometer in de dubbele cijfers (een record voor januari) en met dagen die lengen, vertonen veel vogels al territorium gedrag. Boomklevers en grote bonte spechten laten zich horen. Maar ook de koolmees in de eigen tuin is flink actief om een goede plek voor het komende broedseizoen veilig te stellen.
De koolmezen heeft een bijna saai deuntje van tsie-tu-tsie-tu. Maar vergis je niet, de koolmees is vermaard om zijn ruime repertoire aan geluiden. Een beetje koolmees kent wel 40 varianten op de koolmeeszang. Door overal in zijn territorium een ander deuntje te zingen, denken mezen uit de omgeving dat het gebied al druk bewoond is door koolmezen. De buurmees past precies dezelfde truc toe! Over elkaar voor de gek houden gesproken...

Op twitter zag ik dat 4 korhennen en ja hoor een haan met kleurring zijn waargenomen. Voorafgaand aan de balts verzamelen korhennen en -hanen zich en omdat ze nu in de winter berkenzaden en knoppen  eten, worden ze weer wat meer gesignaleerd. Er werd ook getwitterd over een sperwer met in de klauw één van vele kramsvogels.
Heb je ook bijzondere waarnemingen gedaan, laat het weten.

HGA.Reimerink@overijssel.nl

Op 30 mei waren ondernemers en bewoners uit het gebied uitgenodigd om te praten over elkaars ideeën in Nieuw Heeten. Het zijn de eigen ideeën van het gebied die dit  voorjaar zijn verzameld. Het moet uitmonden in een inspiratieboekje, dat de start kan zijn van concrete plannen en maatregelen.
Vooral vergroening van het landschap als gevolg van voorgenomen Europees Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) vind ik een interessant thema. Dat thema heeft Europese dimensie en dan gaat het over veel geld. De vraag daarbij is: hoeverre kunnen en willen de 27 lidstaten sturen op een duurzame - en natuurvriendelijke landbouw.
Het is een ingewikkelde kwestie de vergroening in het kader van dat GLB. Ik denk dat het belangrijk is dat in stadsrandgebieden, in nationale landschappen of in gebieden waar extra rekening met uitstoot van stikstof moet worden gehouden juist daar landschapsonderhoud en agrarisch natuurbeheer een steuntje in de rug te geven.
Maar zal dat ook de uitkomst worden van het GLB?
Over het systeem en de voorwaarden die straks gaan gelden om toeslagen te krijgen is veel nog onbekend. Als ik lees dat Albert Jan Maat van LTO Nederland vind dat het ‘de goede kant op gaat’, doordat lidstaten de basistoeslagen willen loskoppelen van de vergroeningsdiscussie, dan ben ik daar juist niet gerust op. Immers daarmee blijven binnen de huidige randvoorwaarden agrariërs dan sowieso 70 procent van de premie ontvangen. De overige 30 procent kan worden ‘verdiend’ door nieuwe vormen van vergroening (met name op het terrein van natuur en milieu). Dit leidt tot de gewenste keuzevrijheid bij ondernemers vind LTO.  Maar dat kan er ook toe leiden, dat de prikkel om wat extra’s te doen voor landschap en natuur niet groot meer is. Immers die 30% kun je onder Nederlandse omstandigheden op de bedoelde 7% van het areaal net zo goed halen uit de productie  en dan werkt de sturing niet.
Generiek behoud van 70% van de toeslag is, denk ik geen goede weg naar duurzaamheid; de stimulans (via een financiële prikkel) ontbreekt dan. Maar of dat de uitkomst is in Brussel of dat de LTO wens 'de vader van een gedachte ” is die niet uitkomt, zal moeten blijken.
Dan zijn wat mij betreft interessanter de ideeën van agrarische collectieven die hun vergroening willen bundelen of het initiatief van in de Noordelijke Friese Wouden op gebied van grondaankoop. Daar wil de Stichting Particulier Natuurbeheer Noardlike Fryske Wâlden grond verwerven in de regio Noordoost Friesland en dan uitgeven aan leden van agrarische natuurverenigingen voor particulier natuurbeheer. De stichting is onlangs officieel van start gegaan. Ik ben erg benieuwd op welke wijze de stichting de gronden gaat financieren. Mogelijk gaat het om verwerven van gronden, die liggen binnen de EHS of om aangewezen beheersgebieden. Wellicht werkt men samen met een vastgoed belegger dan is het nog interessanter. Succes van deze stichting kan een mooi signaal geven aan ondernemers uit ons gebied om vooral te gaan samenwerken op gebied van agrarisch natuurbeheer.
herman reimerink: secretaris Naionaal Park
reactie: hga.reimerink@overijssel.nl

Op zaterdagochtend 3 maart ben ik vroeg in de ochtend naar Nijverdal gereisd om weer eens het nationaal park te bezoeken. Dit keer om te kijken naar de boskap aan de oostkant, te zoeken naar de laatste korhoenders en gewoon genieten van de ochtend. En daar was ik zo vroeg op de ochtend niet alleen in.

Het was kouder dan verwacht en dus was het maar goed dat ik op het laatst toch handschoenen had meegenomen. Via de Joncheerelaan (met viaduct over de combitunnel) ben ik richting Hoge es gefietst. Daar tegenover het verzorgingshuis is de eerste boskap te zien. Dit is boskap van een particuliere boseigenaar. Flinke houtstapels liggen aan de straatkant en een heel open bos blijft over. Verderop bij Bergleidingweg en Holterweg is er ook flink gezaagd in het bos met als resultaat flinke open stukken.
De boskap is heftig bediscussieerd; ik snap dat, het geeft zo’n zichtbare verandering. Staatsbosbeheer heeft er voorlichting over gegeven aan de buurtbewoners en uitgelegd waarom voor verandering van ‘holt naar hei’ is gekozen. Er zijn heel wat artikelen in de krant verschenen over de boskap met veel  reacties. Op de lokale tv-zender is een volle uitzending van het programma Raadsplein aan dit onderwerp besteed. Mede door de inspraak van bewoners in dat gebied bij de Holterweg zijn langs paden delen van het bos blijven staan en is daardoor een mozaïek van open delen en bosgedeelten te zien.
Nu is de aanblik nogal chaotisch door al het machinale geweld van de grote Harvesters. Dat gaat helaas niet anders. Kleinschalig werken kan omwille van het rendement niet meer en over zagen met de motorzaag en uitslepen van stammen met een paard hebben we al het al lang niet meer.
Maar als straks de houtsnippers en de stammen zijn afgevoerd, de bospaden zijn hersteld, zal over twee of drie groeiseizoenen de ingreep door de meesten als waardevol worden ervaren.
Om het aanzicht van nu wat te verzachten, lijkt het mij een mooi idee als bewoners met SBB afspraken maken om flink wat achterbleven grote takken in de aanloop naar Pasen uit het bos te slepen, vooral langs de paden. Natuurlijk verteren de achtergebleven takken wel, maar dat duurt toch een paar jaar. In vochtige, voedselrijke loofbossen gaat dat veel sneller dan hier op de arme zandgronden.
Bewoners en buurtverenigingen die het paasvuur organiseren kunnen zo in dit veel gebruikte deel bij de Holterweg de landschapsbeleving een handje helpen. Zou toch mooi zijn als daardoor de Paasvuren van de buurtschappen Noetsele en Hexel dit jaar extra hoog worden.

Verderop op de open heide zingen volop leeuweriken en zie ik een klapekster. Van onze vrijwilliger Leo van der Schoor heb ik uit dit gebied ook foto’s met een spoor van een das toegestuurd gekregen.
Maar korhoenders laten zich niet zien. Er zouden nog maar een paar hanen zijn waargenomen.
Het zal in 2012 er op of eronder zijn met de korhanen.
Helpen we ze een handje en plaatsen we hanen bij net als in Zuid Duitsland (Rhön gebied) of niet? Voor beide valt wat te zeggen en in beide gevallen heb je heel wat uit te leggen.
Daar zet ik me graag voor in.

Secretaris Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug
reacties naar: hga.reimerink@overijssel.nl

Staatsbosbeheer is een organisatie die regelmatig evalueert of het werk wat ze doen wel goed gedaan wordt. Dat is een grote verdienste. Het levert niet alleen op dat ze scherp blijven in hun werk en dat ze voldoen aan afspraken die met opdrachtgever zijn aangegaan; het levert ook inzicht op in de kwaliteiten van de organisatie en het resultaat dat ze leveren in ons geval de kwaliteit op de Sallandse heuvelrug.

Drie jaar geleden heeft Staatsbosbeheer de natuurkwaliteit van bossen en de heide op de Sallandse heuvelrug gemonitord. De vogelrijkdom is onderzocht en de kwaliteit van de heide is qua planten, mossen en korstmossen bekeken. Dat heeft een actueel beeld gegeven met welke soorten het goed gaat (bijvoorbeeld spechten, maar ook nachtzwaluw en roodborsttapuit) en welke soorten zeldzaam zijn en het moeilijk hebben zoals heivlinder, korhoen en heischrale soorten. Heel waardevolle informatie nu de discussie over de Programmatische Aanpak van Stikstof (PAS) in een finale fase komt. Half februari gaat de PAS aanpak voor advies naar de Raad van State.

Gisteren (11 januari) heb ik deelgenomen aan een ‘audit’ over het bosbeheer van Staatsbosbeheer. Staatsbosbeheer levert hout met een FSC keurmerk. FSC staat voor Forest Stewardship Council
Het FSC-keurmerk is een mondiaal keurmerk waarmee wordt beoogd om wereldwijd de bossen beter te beschermen. Met produceren van FSC hout zorgt de boseigenaar voor milieuvriendelijk en economisch verantwoord bosbeheer, met alle aandacht voor de mensen die van het bos afhankelijk zijn. Die status krijg en behoud je niet zomaar; regelmatig wordt door een onafhankelijke instantie gecontroleerd (via een audit) of de bosbeheerder wel voldoet aan de 10 principes en 56 criteria die gelden voor het FSC keurmerk.
Het Nationaal park heeft als informant deelgenomen aan de audit. Van onze kant is aandacht gevraagd om bij kap van bomen (bij oogsten, dunnen én bij omvormen) goed te communiceren en aandacht te besteden aan de doelen van nationaal park, aan belang van bezoekers en aan compensatie die SBB landelijk heeft om zo het bosareaal aan multifunctioneel bos gelijk te houden.

herman reimerink
hga.reimerink@overijssel.nl