Heidevelden zijn oude cultuurlandschappen met grote natuurwaarden. Het grootste deel van Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug ligt hoog en droog. Doordat de bodem voornamelijk uit zand bestaat, groeien er plantensoorten die bestand zijn tegen een voedselarm en droog milieu.
Voedingsstoffen in het regenwater veroorzaken vergrassing, waarbij het pijpenstrootje de heide geleidelijk verdringt. Zonder een actief beheer van begrazen en plaggen zouden de lager gelegen heidevelden daarom geleidelijk spontaan veranderen in bos.
Op de droge delen domineert struikheide en op plekken die wat vochtiger en leemhoudender zijn, vinden we dopheide en pijpenstrootje. In het algemeen is de soortenrijkdom op de heide niet zo groot, maar wel bijzonder. Heel opvallend is er de jeneverbes, die plaatselijk dichte struwelen vormt. De ondergrond van grof zand en de bovenlaag van fijn zand, maken dat de hoger gelegen begroeiing van bos en hei niet wordt gevoed door het soms tientallen meters lager gelegen grondwater. In de bovenlaag is de begroeiing afhankelijk van zogenaamd ‘hangend water’: neerslag die wordt vastgehouden in de bovenste grondlaag. De meeste voedingsstoffen in de neerslag zakken met het water weg in het zand en hebben daardoor weinig invloed op het voedselaanbod voor boom en plant.
De heide bloeit van juli tot en met september. Vanaf de toppen van de heuvels kijk je over uitgestrekte velden en bossen. Augustus is veruit het mooiste moment van het jaar. Zo ver als je kunt kijken, reikt het paars. Met jeneverbesstuiken en schapen verstrooid in het landschap.
Terreineigenaren hebben enkele regels voor bezoekers om de natuur zo min mogelijk te verstoren. Wij hebben de belangrijkste regels op een rijtje gezet. Maar, kijk altijd ter plekke naar bijzonderheden.
Regels in de natuur
