Herstel locatie werkkamp Twilhaar

Op 27 april heeft Burgemeester A. H. Raven van de gemeente Hellendoorn de herstelde locatie van het voormalig werkkamp Twilhaar geopend.
 

Rijkswerkkamp Twilhaar
Degene die met enige regelmaat voor een wandeling naar de Sallandse Heuvelrug gaan hebben vast gezien dat er bij Schaapskooi Twilhaar het nodige is veranderd.
Na eerst het oude cultuurhistorisch unieke landschap weer te hebben hersteld zijn het afgelopen winterseizoen ook de contouren van werkkamp Twilhaar weer in beeld gebracht.

De in het begin van de tweede wereldoorlog in bosgebied Twilhaar, in het kader van de Rijksdienst voor de werkverruiming gebouwde barakken werden dus gezamenlijk een werkverruimingskamp genoemd. De barakken zijn vanaf augustus 1940 gebouwd en half december opgeleverd. Vanaf begin 1941 zijn de eerste arbeiders van de werkveruiming vanuit dit kamp tewerk gesteld voor Staatsbosbeheer.

In de jaren negentig van de vorige eeuw werd het Jodenbos gekapt. Het lag een paar kilometer verderop aan de rand van bos en hei. Destijds is door SBB de toezegging gedaan om op de locatie van het werkkampterrein een herinneringspaneel te plaatsen. Op initiatief van de onderzoekers Jan Fikken en Alex Alferink is dit in 2003 echter een monument ter nagedachtenis aan de joodse mannen geworden die hier gewerkt hebben.

In tegenstelling tot  hetgeen veel mensen dachten,  hadden de Joodse mannen uit het kamp dit Jodenbos niet geplant maar uitsluitend voorbereidende grondwerkzaamheden verricht. Het waren uitsluitend mannen tussen de 15 en 65 jaar, voornamelijk uit Groningen, die hier in 1942 werden ondergebracht en later aangevuld met mannen uit Amsterdam en Brabant alvorens ze naar het doorgangskamp Westerbork werden overgebracht.  Nadien werden de barakken van het werkkamp gebruikt als opvangkamp van evacué's uit de kuststreken t.g.v. aanleg Atlantikwall en opvang daklozen bombardement in Nijverdal zoals dat op 22 maart 1945 plaatsvond. 

Joods monument
Met hulp van dezelfde enthousiaste mensen die zich indertijd voor het Joods monument hebben ingezet zijn de oude contouren van het  kamp  weer zichtbaar gemaakt en de locatie van de barakken middels zandlichamen in beeld gebracht. Bij  de  realisatievan deze herinrichting van het  werkkampterrein zijn ook medewerkers van het memory oorlogs- en vredesmuseum Nijverdal betrokken. Zo is er o.a. een waarheidsgetrouwe replica van de kenmerkende toegangspoort geplaatst. De herstellingsklus  van het werkkamp   werd mogelijk gemaakt danzij financiele bijdrage van het min. van El&i, de provincie Overijssel, het Nationaal Park de Sallandse Heuvelrug en nauwe betrokkenheid van de gemeente Hellendoorn en het Staatsbosbeheer.

Het herstel van Rijkswerkkamp Twilhaar is een initiatief van de heren Fikken en Alferink. Bij de realisatie zijn ook medewerkers van het Memory Oorlogs- en vredesmuseum Nijverdal betrokken. De werkzaamheden zijn financieel mogelijk gemaakt door het Ministerie van EL&I, provincie Overijssel, het Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug en nauwe betrokkenheid van de gemeente Hellendoorn en Staatsbosbeheer.