Populatie nachtzwaluw op De Sallandse Heuvelrug stabiel.

Met een aantal van 69 territoria doet de nachtzwaluw het ook dit jaar erg goed op de Sallandse Heuvelrug. Het aantal territoria schommelt sinds 2006 rond de 60. In 2011 werden er 72 territoria geteld, verrassend veel. Met de 69 van dit jaar lijkt de populatie zich te stabiliseren. De lijn is in overeenstemming met het landelijke beeld, hoewel het aantal hier hoger ligt dan elders in Nederland. Afgelopen week werden de resultaten bekend van de jaarlijkse telling van deze bijzondere heidevogel. De telling werd voor de achttiende keer georganiseerd door de Vogelwerkgroep Midden Overijssel (VMO).

Er is dit jaar op nieuwe posten geteld waarvan de beheerders en tellers het vermoeden hadden dat er roepende nachtzwaluwen zouden zijn. Dit vermoeden werd bevestigd. Zo zijn er dit jaar territoria vastgesteld op de kapvlaktes aan de westzijde van de Holterweg. De telling in nieuwe gebieden laat zien dat de nachtzwaluw zich direct aangetrokken voelt tot die nieuwe open gebieden. Uitbreiding van de telgebieden was mogelijk dankzij de enorme inzet van vrijwillige tellers van zowel VMO, IVN, Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten.

Door de ontwikkeling van kenmerkende heidesoorten op de voet te volgen wordt belangrijke informatie verzameld ten behoeve van noodzakelijke maatregelen in het terreinbeheer. Naast de nachtzwaluw werden op deze avonden onder andere ook ransuil, bosuil, boomvalk en houtsnip waargenomen.


Beheer en biodiversiteit
Het grote heidegebied van de Sallandse Heuvelrug is uniek in Nederland. Het beheer is gericht op de instandhouding van de variatie in plant- en diersoorten (biodiversiteit). Veel kenmerkende soorten van het heidelandschap zijn daardoor nog in het gebied aanwezig. Naast de nachtzwaluw zijn dat ondermeer vogels als roodborsttapuit, wulp en boomvalk en het korhoen. Verder komen heikikker, zandhagedis, heivlinder en blauwvleugelsprinkhaan in het gebied voor, evenals de bekende jeneverbes.

Met beheermaatregelen zoals maaien, plaggen, begrazing door schapen en branden werken de terreinbeheerders Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten aan behoud en verbetering van hun leefgebied. Randenbeheer, bosomvorming en het aanleggen van kleine akkers zijn ook beheervormen die passen binnen heidebeheer.

De nachtzwaluw
De nachtzwaluw is in ons land een specifiek aan heide en open, droge bossen gebonden soort. Op de Sallandse Heuvelrug heeft hij een duidelijke voorkeur voor de heide en voormalige kapvlakten. De vogel laat zijn kenmerkend ratelend geluid vooral in mei en juni horen in de avond- en ochtendschemer. Hij valt amper op vanwege zijn schutkleur. De nachtzwaluw leeft hier in het noordelijke deel van zijn Europese verspreidingsgebied en is daardoor maar kort in ons land te vinden (alleen tijdens het broedseizoen van mei tot augustus). Na het broedseizoen vertrekt hij weer naar Afrika.
Een veel genoemde (streek)naam van de nachtzwaluw is ‘geitenmelker’. De boeren dachten vroeger blijkbaar dat deze mysterieuze vogels (overdag zag je ze niet) 's nachts de geiten molken waardoor de boeren 's ochtends geen melk meer kregen van de geiten.

Kijk voor meer informatie op www.vogelwerkgroepmiddenoverijssel.nl