Uit de ijstijd

Een majestueus landschap

Een gebied met on-Nederlandse vergezichten over grote golvende heidevelden en uitgestrekte bossen, dat is De Sallandse Heuvelrug tussen Hellendoorn en Holten. Kenmerkende heuvels zijn de Hellendoornse Berg, de Haarlerberg, de Holterberg en de Koningsbelt. De Koningsbelt is het hoogst en reikt tot 75 meter boven zeeniveau. Het landschap is in een ver verleden gevormd door schuivend ijs, smeltend water en stuivend zand.

IJzige krachten

Twee ijstijden vormden De Sallandse Heuvelrug. Ruim 150.000 jaar geleden bedekte een ijskap van honderd tot vierhonderd meter dik de noordelijke helft van ons land. Als een gigantische bulldozer schoof het ijs centimeter voor centimeter alles voor zich uit. Daarbij werden rotsen van duizenden kilo’s helemaal meegevoerd vanuit Scandinavië en onderweg geleidelijk gladgeschuurd of verpulverd.

Keileem

In, langs en onder een gletsjer worden stenen, puin en zand meegevoerd. Daarbij vormt zich onder het ijs een leemachtige afzetting met grind en keien: de keileem. Dat verklaart waarom op veel plaatsen in De Sallandse Heuvelrug een keileemlaag in de bodem voorkomt. Vooral aan de voet van de heuvels komt deze dicht bij de oppervlakte. Zolang hij niet wordt lek gegraven of doorworteld, is de keileemlaag waterdicht en houdt hij de neerslag vast.

 

Het werd warmer

Bij het warmer worden van het klimaat trok de ijskap zich terug. Er bleef een stuwwal achter van stenen, zand en lagen keileem. Smeltwater zocht een weg omlaag en spoelde de stuwwal op sommige plekken geheel of gedeeltelijk weg. Het smeltwater op de Heuvelrug vormde de laagten of slenken die we nu kennen als de Diepe Hel en de Wolfsslenk. Nog een IJstijd In de laatste ijstijd, ruim 100.000 jaar geleden, kwam de ijskap niet meer tot aan de Heuvelrug. Wél was de bodem stijf bevroren en kaal, en woei er een harde wind die op de resten van de stuwwal een dikke laag fijn zand afgezette.  

Na de laatste IJstijd kwamen de eerste nederzettingen.

Wilt u meer weten over het ontstaan van de De Sallandse Heuvelrug? Lees dan de brochure  'Geologie en Geomorfologie van de Sallandse Heuvelrug'