Nieuws
De Sallandse Heuvelrug: Hoe beschermen we de natuur?

Toenemende drukte in de natuur vraagt om meer groen. Steeds meer mensen brengen meer tijd door op de Sallandse Heuvelrug. Om te wandelen, te sporten, te leren en te ontdekken. Om tot rust te komen en te relativeren. Zeker sinds de coronatijd zien we een explosieve groei van nieuwe bezoekers die het Nationaal Park voor het eerst ontdekken. En ja, daar zijn we trots op want ‘Natuurgerichte recreatie’ is een van onze doelstellingen. Maar tegelijkertijd rinkelen er alarmbellen. De natuur lijkt fors te lijden onder de toenemende recreatie. En dat staat haaks op onze andere doelstelling: ’Bescherming en ontwikkeling van natuur en landschap’. Hoe kunnen we hier het beste mee omgaan zodat beide doelstellingen in evenwicht blijven?

Wat is er aan de hand?

De afgelopen jaren is het aantal fiets- en wandelpaden gestegen. Hierbij wordt ook meer de natuur doorsneden. De vergelijking met een stadspark, dat op allerlei manieren ontsloten is, dringt zich op. ‘Fijn toch?’, zegt de wandelaar en fietser, ´hoe meer paden hoe minder mensen je tegenkomt. ‘Beter’, zeggen mountainbikers, ‘dat we onze eigen MTB- paden hebben’. Natuurliefhebbers daarentegen ervaren dat (te) veel bezoekers de authentieke, robuuste natuur verstoren. Want: ‘Het is hier geen Vondelpark waar je kunt barbecueën en waar om de 50 meter afvalbakken staan’. En er zijn meer signalen dat de balans tussen recreatie en natuurbescherming uit evenwicht raakt.

Ook boswachters, die dagelijks in het gebied te vinden zijn, ervaren de impact van de toenemende recreatie op de planten en dieren in het Nationaal Park. Hen valt op dat:

  • Dieren een zone van 50-100 meter tot een pad mijden. Hoe drukker het pad, hoe sterker dit effect. Zo wordt een steeds groter deel van het natuurgebied ongeschikt voor veel broedvogels.
  • Drukke (fiets)paden tot een versnippering van leefgebieden leiden.
  • Het dagritme van wild verandert, want zij omzeilen de drukte.
  • Ze steeds meer doodgereden reptielen en verlaten nesten of broedsels aantreffen.

Deze voorbeelden tonen aan dat de natuur uitgeput raakt en dat dieren bepaalde gebieden mijden. Dat betekent dat we, als Nationaal Park, de komende periode meer moeten gaan inzetten op het herstellen van de balans tussen ‘Natuur Beleven’ enerzijds en ‘Natuur Beschermen’ anderzijds.

‘Elk nieuw pad pakt een beetje leefruimte van de dieren af. Die zie je overdag niet meer’ - Jos Schouten, boswachter Natuurmonumenten.  

Meer groen

Onlangs werd duidelijk dat de provincie het ambitieplan 2021-2023 voor het Nationaal Park Sallandse Heuvelrug steunt. Dat is alvast veelbelovend. Insteek is om door middel van meer groen, meer ruimte te bieden aan de groeiende recreatievraag. Door meer grondeigenaren en boeren te betrekken bij het natuurbeleid, bundelen we de krachten om de natuur beter te beschermen. Bovendien ontstaat in een groter groen gebied de mogelijkheid om een zogenaamde zonering aan te brengen.

Zonering – eerlijk delen

Door de gezamenlijke inzet van de vele partijen die bij het ambitieplan zijn betrokken ontstaan nieuwe mogelijkheden om kwetsbare natuurzones te ontzien en te beschermen. Door mensen bijvoorbeeld bewust naar het omringende landschap te leiden, schermen we de leefgebieden voor zeldzame dieren af. Op de minder kwetsbare plekken kun je vervolgens denken aan het inrichten van hondenlosloopgebieden en zones waar vrijuit gestruind mag worden. Zo kan er tegelijkertijd meer natuur beleefd en beschermd worden. En dat is precies waar we als Nationaal Park voor staan!

Jouw hulp is hard nodig…

Uiteraard is en blijft iedereen van harte welkom in het Nationaal Park Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal. Om dat in de toekomst zo te houden, zijn een aantal richtlijnen opgesteld. Hoe voor de hand liggend die ook lijken, ze werken echt. Help ons dus om de natuur op de Sallandse Heuvelrug te beschermen. Zo zorgen we er samen voor om dit prachtige gebied voor de toekomst te behouden.

  • Vermijd de natuur na zonsondergang, zodat dieren niet gestoord worden.
  • Houd honden aan de lijn, zodat deze geen kans krijgen om dieren te verjagen of dood te bijten.
  • Wees je bij het mountainbiken bewust dat je je in de natuur bevindt en dat er reptielen op de paden kunnen zijn. Probeer deze zo goed mogelijk de ruimte te geven. En nog belangrijker; blijf op de aangegeven route en ga niet op eigen houtje door het gebied fietsen.
  • Is een parkeerplaats vol of lijkt het te druk bij evenementen? Keer dan om of zoek een rustiger deel in het Nationaal Park.
  • Pak zoveel mogelijk de fiets (of wandelend) om het gebied te verkennen. Kom met het openbaar vervoer naar het Nationaal Park of parkeer auto’s bijvoorbeeld in het dorp Holten bij het station. Binnen enkele seconden loop of fiets je het park in.
  • Rijd rustig op de Toeristenweg en vermijd de weg voor woon-werk-verkeer.
  • Neem afval mee naar huis om het thuis weg te gooien.

Heb je nog andere ideeën over hoe het zou kunnen of moeten? Hoe we de robuuste natuur met zeldzame dieren en planten in stand kunnen houden, zonder concessies te doen aan de toegankelijkheid? We zijn benieuwd naar je mening en ideeën. Fijn als je die laat horen. Dat kan via info@sallandseheuvelrug.nl.

Meer weten over de balans tussen ‘Natuur beleven’ en ‘Natuur beschermen?’ Het is een actueel onderwerp dat ook in andere Nationale Parken speelt. De Monitor (KRO-NCRV) maakte onlangs de interessante reportage:’ Van wie is de natuur?’ Terugkijken kan hier.

Wat is een Nationaal Park?

Nederland heeft 21 nationale parken waar alle bijzonderheden van de Nederlandse natuur terug te vinden zijn: duinen, bossen, heide, laagveen, getijdenwater, beekdalen en vennen. Daarin leven bijzondere vogelsoorten, vlinders, reptielen en amfibieën, edelherten, dassen, bevers, otters en zeehonden. Elk park is minimaal duizend hectare groot. Voor het Nederlandse natuurbeleid vormen ze één geheel: het stelsel van Nationale Parken in Nederland. De nationale parken richten zich op:

  • Bescherming en ontwikkeling van natuur en landschap
  • Natuurgerichte recreatie
  • Educatie en voorlichting
  • Onderzoek
NP Logo
Tip je vrienden
Tip